Bij kanker is er sprake van ongeremde groei van lichaamscellen. Kanker is een verzamelnaam voor enkele honderden verschillende ziekten, die in hun ziektekenmerken en ziekteverloop geheel verschillend kunnen zijn.
Ondervoeding bij kanker
Ondervoeding komt vaak voor bij kanker. Deze ondervoeding moet behandeld worden. Een goede voedingstoestand draagt bij aan een sneller wondherstel (in geval van operaties), een betere weerstand en de bijwerkingen van de behandeling zullen minder zijn.
Oorzaken ondervoeding
Uitzaaiingen kunnen de oorzaak zijn van ondervoeding, maar ook vernauwingen in de slokdarm of darm, vermoeidheid en pijn leiden ertoe dat er minder gegeten wordt. Verminderde eetlust komt ook voor als gevolg van angst en onzekerheid. Misselijkheid en braken, diarree en smaak- en geurveranderingen zijn eveneens factoren die de voedselinname beïnvloeden.
Verminderde opname voedingstoffen
Wanneer er sprake is van een tumor in een orgaan dat betrokken is bij de spijsvertering, bijvoorbeeld de alvleesklier, is de vertering en de opname van voeding vaak verstoord. Buikpijn, diarree en gewichtsverlies zijn de meest voorkomende klachten. Het risico op gewichtsverlies is het grootst bij tumoren in het maag- darmkanaal.
Klachten als gevolg van therapie
Een behandeling met radiotherapie van de mond en hals kunnen klachten veroorzaken zoals keelpijn en slikklachten. Wanneer de buik bestraald wordt kunnen darmproblemen ontstaan. Deze klachten kunnen allemaal een verminderde voedselinname als gevolg hebben.
Chemotherapie tast naast de zieke cellen ook de gezonde cellen aan. Hierdoor kunnen klachten ontstaan zoals smaakveranderingen, afkeer van bepaald voedsel, gevoelige mondslijmvliezen en maagdarmproblemen.
Cachexie
Cachexie is een syndroom dat bij kankerpatiënten vaak voorkomt. Dit syndroom kenmerkt zich door gewichtsverlies, anorexia en afbraak van spierweefsel. Cachexie wordt veroorzaakt door stoffen (cytokines) die door de tumor aangemaakt worden. Deze cytokines worden geproduceerd door de tumor zelf en door het lichaam als reactie op de tumor. In een normale situatie zijn deze cytokines nodig om infecties te bestrijden. Bij cachexie is de productie van cytokines echter zo hoog dat dit verschillende klachten met zich meebrengt waardoor de voedingstoestand verder verslechtert.
Voeding bij kanker
Bij gewichtsverlies denken veel mensen dat er alleen vetverlies optreedt. Bij ziekte is dit niet het geval. Bij kanker verliest u niet alleen vet maar ook vetvrije massa (spiermassa). Dit betekent dat iemand met overgewicht ook ondervoed kan zijn. De slechte voedingstoestand zal verbeterd moeten worden door de voedselinname te verhogen. Door onder andere pijn, vermoeidheid en smaakverandering is voldoende eten vaak moeilijk. Drinkvoeding kan een uitkomst bieden: kleine hoeveelheden leveren voldoende energie. Sommige drinkvoedingen zijn speciaal ontwikkeld voor kankerpatiënten. Deze bevatten visvetzuren (EPA) die helpen cachexie tegen te gaan.
Wanneer het niet mogelijk is om voldoende voeding binnen te krijgen met behulp van drinkvoeding, bijvoorbeeld bij vernauwingen in de mond, keelholte, slokdarm of belangrijke organen/delen van het maag- darmkanaal, kan sondevoeding een uitkomst bieden. Deze voeding bevat alle voedingstoffen die u nodig hebt en wordt met behulp van een sonde ingebracht.
Meer informatie
Meer informatie over kanker kunt u vinden op de volgende websites:
| KWF Kankerbestrijding | www.kwfkankerbestrijding.nl |
| Kanker Info Portaal | www.kanker.info |
| Vereniging Ouders, Kinderen en Kanker | www.vokk.nl |